Grypa a przeziębienie: jak odróżnić objawy i kiedy iść do lekarza

Grypa a przeziębienie różnią się przede wszystkim początkiem i nasileniem objawów: grypa pojawia się nagle i może powalić cię z nóg, a przeziębienie narasta stopniowo i dotyczy głównie nosa oraz gardła. Przy grypie częściej występują gorączka, bóle mięśni i silne zmęczenie.

Objawy obu infekcji częściowo się pokrywają, dlatego nie zawsze da się je pewnie rozróżnić na podstawie samopoczucia. Grypę może potwierdzić test, a wynik i nasilenie dolegliwości pomagają ocenić, czy skontaktować się z lekarzem, zwłaszcza w ciągu pierwszych dwóch dni objawów.

Grypa a przeziębienie: najważniejsze różnice i jak odróżnić grypę od przeziębienia

Grypa jest wywoływana przez wirusy grypy, a przeziębienie przez różne wirusy. Jak podaje brytyjska NHS, grypa zaczyna się zwykle w ciągu kilku godzin, natomiast przeziębienie narasta przez 1-2 dni. To, jak się czujesz i które objawy dominują, może pomóc w ocenie sytuacji, ale samo w sobie nie daje pewności.

Cecha	Grypa	Przeziębienie
Początek	Nagły, w ciągu kilku godzin	Stopniowy, przez 1-2 dni
Gdzie pojawiają się objawy	Dotyczą całego ciała, nie tylko nosa i gardła	Głównie nos i gardło
Typowe objawy	Gorączka, bóle mięśni i stawów, ból głowy, suchy kaszel, silne złe samopoczucie	Katar lub zatkany nos, kichanie, ból gardła, chrypka
Samopoczucie	Wyczerpanie, trudność w normalnym funkcjonowaniu	Złe samopoczucie, ale zwykle możesz wykonywać codzienne zajęcia
Czas trwania	Gorączka i większość objawów zwykle mijają w ciągu tygodnia, kaszel może trwać 2 tygodnie lub dłużej	Poprawa zwykle przychodzi po 1-2 tygodniach
Powikłania	Mogą wystąpić, na przykład zapalenie płuc	Rzadko prowadzi do poważnych problemów
Antybiotyk	Nie działa na wirusa grypy	Nie działa na wirusy wywołujące przeziębienie

Przy grypie zwykle czujesz się zbyt źle, by normalnie funkcjonować, podczas gdy przeziębienie częściej ogranicza się do kataru i dolegliwości gardła. Możliwe są powikłania grypy, takie jak zapalenie płuc, a przeziębienie zwykle nie powoduje poważnych problemów. Ponieważ objawy infekcji mogą się pokrywać, na pytanie, jak odróżnić grypę od przeziębienia, wiarygodnie odpowiada dopiero test na grypę.

Jak zaczyna się grypa: pierwsze objawy grypy

Okres wylęgania grypy wynosi od jednego do czterech dni, a objawy pojawiają się zwykle około dwóch dni po zakażeniu. Pierwsze objawy grypy mogą obejmować nagłą gorączkę, suchy kaszel, ból głowy oraz bóle mięśni i stawów. Częste są również silne złe samopoczucie, ból gardła i katar.

Brytyjska NHS wymienia wśród objawów grypy także zmęczenie i wyczerpanie, trudności ze snem oraz utratę apetytu. Nie każda osoba chora na grypę ma gorączkę. Wymioty i biegunka również mogą wystąpić, ale zdarzają się częściej u dzieci niż u dorosłych. Kaszel bywa silny i może utrzymywać się 2 tygodnie lub dłużej, jak opisuje Światowa Organizacja Zdrowia.

Przeziębienie: objawy i przebieg

Objawy przeziębienia to najczęściej zatkany lub cieknący nos, kichanie, ból gardła, chrypka i kaszel. Może towarzyszyć im zmęczenie oraz złe samopoczucie. W porównaniu „grypa a przeziębienie” to przeziębienie rozwija się stopniowo, a katar i zatkany nos są przy nim częstsze.

Ile trwa przeziębienie? Poprawa zwykle przychodzi po 1-2 tygodniach, a zakażenie możesz przekazywać innym, dopóki objawy nie ustąpią. U małych dzieci ten czas może być dłuższy. Antybiotyki nie łagodzą objawów przeziębienia ani nie przyspieszają powrotu do zdrowia, ponieważ infekcję wywołują wirusy. O tym, jak ograniczać ryzyko infekcji na co dzień, piszemy w tekście o prostych sposobach, by nie dać się przeziębieniom.

Jak długo trwa grypa i osłabienie po grypie

Gorączka i większość objawów zwykle mijają w ciągu tygodnia, a pełny powrót do formy trwa u większości od kilku dni do niespełna dwóch tygodni. Kaszel po grypie może utrzymywać się 2 tygodnie lub dłużej. Samo zmęczenie bywa ostatnim objawem, który ustępuje, ale nie ma jednej określonej liczby dni, przez które utrzymuje się osłabienie po grypie.

Na zajęciach z interny często wracało, że pogorszenie po kilku dniach poprawy powinno skłonić do kontaktu z lekarzem. Dotyczy to również powrotu lub nasilenia gorączki albo kaszlu. Jeśli dokucza ci suchy kaszel po grypie, sprawdź, które leki na suchy kaszel mają uzasadnienie w ChPL.

Testy na grypę i COVID-19: kiedy pomagają

Test na grypę może pomóc potwierdzić zakażenie, ponieważ same objawy nie pozwalają wiarygodnie odróżnić grypy od innych wirusów oddechowych, w tym wirusa wywołującego COVID-19.

Szybki test antygenowy na grypę daje wynik w około 10-15 minut, ale jest mniej dokładny niż test molekularny lub laboratoryjny. Ujemny wynik szybkiego testu nie wyklucza grypy. Lekarz może rozpoznać ją także na podstawie objawów i badania.

Antybiotyk przy grypie i leki przeciwwirusowe

Antybiotyk na grypę nie działa, bo antybiotyki nie leczą infekcji wirusowych. Nie łagodzą objawów grypy ani nie przyspieszają wyzdrowienia. Dlatego lekarze nie zalecają antybiotyku na grypę.

Leki przeciwwirusowe, takie jak oseltamiwir, są dostępne z przepisu lekarza. Według ChPL skuteczność wykazano, gdy leczenie zaczyna się w ciągu dwóch dni od pierwszych objawów. Oseltamiwir jest wskazany w leczeniu grypy u dorosłych i dzieci, gdy wirus grypy krąży w środowisku. Leki przeciwwirusowe mogą być potrzebne zwłaszcza osobom z grup wysokiego ryzyka lub z ciężkimi objawami, a decyzję podejmuje lekarz. Leki przeciwwirusowe nie zastępują szczepienia, a szczepienie na grypę w aptece wykonasz bez wizyty u lekarza.

Przegląd badań Cochrane z 2014 roku uwzględnił 46 badań, w tym 20 badań oseltamiwiru z udziałem 9623 osób; wszystkie były sponsorowane przez producentów. U dorosłych oseltamiwir skracał czas do pierwszej ulgi w objawach o 16,8 godziny w porównaniu z placebo, z 7 do 6,3 dnia. Nie zmniejszył istotnie liczby hospitalizacji, a zwiększał ryzyko nudności i wymiotów. Autorzy ocenili efekt jako mały i wskazali, że trzeba rozważyć bilans korzyści i działań niepożądanych.

Kiedy do lekarza

Skontaktuj się pilnie z lekarzem, najlepiej w ramach teleporady lub wizyty tego samego dnia, jeśli:

• masz 65 lat lub więcej, jesteś w ciąży albo niedawno urodziłaś;
• masz chorobę przewlekłą lub osłabioną odporność;
• czujesz się bardzo źle, masz duszność, objawy nie poprawiają się po 7 dniach albo martwisz się objawami dziecka;
• gorączka lub kaszel poprawiły się, a potem wróciły albo się nasiliły;
• przy przeziębieniu masz wysoką gorączkę dłużej niż 3 dni, nie ma poprawy po 10 dniach albo kaszel trwa dłużej niż 3 tygodnie.

Dzwoń pod numer 112 albo jedź na SOR, gdy pojawi się nagły ból w klatce piersiowej, ciężka duszność, odkrztuszanie krwi, drgawki, utrzymujące się zawroty głowy lub splątanie albo brak oddawania moczu.

Często zadawane pytania

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Przed zastosowaniem leku przeczytaj ulotkę.