Żeń-szeń właściwy (Panax ginseng) to roślina, której korzeń od wieków stosuje się w tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu. Surowiec do dzisiejszych produktów pozyskuje się głównie z upraw w Korei i Chinach. Aktywne związki korzenia to ginsenozydy. Poniżej opisuję, co o żeń-szeniu wiadomo z badań i na co zwracam uwagę jako farmaceuta.
Co mówią badania
W Unii Europejskiej korzeń żeń-szenia ma status tradycyjnego produktu leczniczego roślinnego stosowanego w objawach osłabienia i zmęczenia. Takie wskazanie opiera się na długiej tradycji stosowania, a nie na wynikach badań klinicznych. Przegląd systematyczny 10 badań nad żeń-szeniem w zmęczeniu wykazał umiarkowane dowody skuteczności i niskie ryzyko działań niepożądanych, a jego autorzy podkreślają potrzebę lepszych badań (Arring i wsp., 2018, PMID 29624410). Doniesienia o wpływie na odporność, poziom cukru czy nowotwory pochodzą głównie z badań wstępnych i nie pozwalają zalecać żeń-szenia w tych celach.
Żeń-szeń: stosowanie
Żeń-szeń występuje jako suszony korzeń, ekstrakt, kapsułki lub herbatka. Bywa łączony z innymi ziołami, więc przed zakupem sprawdź skład na etykiecie. Jeśli objawy zmęczenia utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie stosowania, trzeba porozmawiać z lekarzem.
Przeciwwskazania i interakcje
Żeń-szenia nie stosuje się u osób poniżej 18 lat, w ciąży i podczas karmienia piersią. Może obniżać poziom cukru we krwi, więc osoby przyjmujące leki na cukrzycę powinny skonsultować go z lekarzem lub farmaceutą. Ostrożność jest też potrzebna przy lekach przeciwkrzepliwych i chorobach autoimmunologicznych.
Najczęstszym działaniem niepożądanym jest bezsenność. Możliwe są także bóle głowy, zawroty głowy i nieregularne miesiączki.
Artykuł ma charakter popularnonaukowy. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji z farmaceutą. Przed zastosowaniem żeń-szenia skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza gdy przyjmujesz leki na stałe.
